حسين مير حيدر
7
معارف گياهى ( فارسى )
ضماد آن براى ورمهاى حاصل از گزش زنبور و سرباز كردن دمل مفيد است . مقدار مصرف عصارهء اسفناج 10 گرم است . اسفناج چون داراى اكسالات است براى بيماران مبتلا به ورم مفاصل و سنگهاى صفراوى مناسب نيست . در چين و مناطق خاور دور از اسفناج به عنوان بادشكن [ روا ] و ملين [ ايچى مورا ] استفاده مىشود و مادهء اسپنياسين ترشحات مربوط به هاضمه را تحريك مىكند [ كاريون و كيمورا ] . غذاهاى اسفناج به منزلهء دارو آش اسفناج كه گشنيز تازه در آن ريخته شده باشد براى سردردهايى كه حادث از اختلال گوارشى و سوء مزاج باشد مفيد است و اگر با آبليمو يا آب سماق يا آبغوره ترش شود براى سردردهاى ناشى از اختلالات صفراوى خيلى مفيد است . اسفناج پخته كه در كره گاو يا روغن بادام سرخ شده باشد نيز براى سردردهاى حاصله از اختلالات صفراوى خوب است . براى اشخاص مبتلا به سرسامهاى صفراوى پس از 3 روز پرهيز غذايى از شروع بيمارى خوردن اسفناج كه با آب پخته و با روغن بادام شيرين آغشته شده باشد نافع است . همچنين براى بيماران مبتلا به سرسام صفراوى اسفناج پخته با كمى شكر و سركه و يا آلو و يا تمر هندى كه ترش شود ، بسيار مفيد است . اگر آش اسفناج با ماش پوستگرفته و جو سفيد پوستگرفته و روغن بادام شيرين و شيرهء تخم خشخاش پخته شود براى سرسامهاى سوداوى بسيار مفيد است . در مورد اشخاصى كه از بىخوابى رنج مىبرند اسفناج را با كدو و برگ كاهو و يك دو برگ خشخاش با گوشت مرغ چاق يا گوشت بزغالهء پخته و كمى شيرهء تخم خشخاش و شيرهء بادام شيرين يا كرهء گاو مخلوط كرده ميل كنند ، براى بىخوابى حاصل از خشكى دماغ مفيد است . اگر اسفناج را در آب پخته با روغن بادام شيرين يا كره گاو و گوشت بره پخته بخورند براى ماليخوليا مفيد است . اگر ماليخوليا ناشى از گرفتگىهاى كبد باشد اسفناج را به تنهايى و يا با كرفس پخته و بخورند و يا آب اسفناج را گرفته و بياشامند خيلى مفيد است . اگر اسفناج را با جو سفيد و ماش بىپوست پخته بخورند براى اوايل ابتلاى به ذات الجنب و بيمارىهاى سينه و ريه و سرفه نافع است . اگر اسفناج را با آب پخته با كرهء گاو يا روغن بادام شيرين سرخ كرده و ميل نمايند ، غذاى بسيار مناسبى براى اشخاص مبتلا به جنون و قطرب ( نوعى ماليخوليا كه مبتلايان )